กรุงเทพฯ—การค้นพบที่ไม่คาดฝันโดยทีมนักวิจัยอิสระจาก “ศูนย์คณิตศาสตร์ประยุกต์และแบบจำลองเชิงซ้อน” ย่านชานเมืองนนทบุรี กำลังเป็นที่กล่าวขวัญในหมู่นักวิชาการและผู้ที่สนใจคณิตศาสตร์อย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งกรณีศึกษาล่าสุดจากการนำหลักการของลำดับและอนุกรมเรขาคณิตไปใช้วิเคราะห์พฤติกรรมการเติบโตของประชากรแมลงบางชนิด ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้กลับกลายเป็นกุญแจสำคัญในการทำนายวัฏจักรและการแพร่กระจายของพวกมันได้อย่างแม่นยำชนิดที่ไม่เคยมีมาก่อน เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อปลายเดือนมกราคม 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการประยุกต์ใช้คณิตศาสตร์บริสุทธิ์กับปัญหาทางชีววิทยา
ดร. ธนากร วิริยะสกุล หัวหน้าโครงการวิจัย เปิดเผยว่า ทีมของเขาได้เริ่มศึกษาปรากฏการณ์การขยายตัวของกลุ่มแมลงศัตรูพืชบางประเภทที่มีพฤติกรรมการเพิ่มจำนวนแบบทวีคูณ พวกเขาพบว่ารูปแบบการเติบโตนี้สอดคล้องกับ “อัตราส่วนร่วม” ในอนุกรมเรขาคณิตอย่างน่าประหลาด ยิ่งไปกว่านั้น การนำสูตรหาผลบวกของอนุกรมเรขาคณิตมาใช้ ช่วยให้พวกเขาสามารถคาดการณ์ขนาดประชากรในอนาคตได้อย่างแม่นยำจนน่าตกใจ ความสำเร็จนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้เกษตรกรสามารถเตรียมรับมือกับปัญหาศัตรูพืชได้ดีขึ้น แต่ยังเปิดประตูสู่การนำคณิตศาสตร์ม.ปลายมาประยุกต์ใช้ในสถานการณ์จริงที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น
หลายคนอาจมองว่า “ลำดับและอนุกรมเรขาคณิต” เป็นเพียงบทเรียนอันแสนน่าเบื่อใน “คณิตศาสตร์ ม.ปลาย” แต่จากกรณีศึกษาครั้งนี้ พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าแนวคิดเหล่านี้กลับซ่อนพลังอันมหาศาลไว้เบื้องหลัง ความเข้าใจใน “กราฟเอ็กซ์โพเนนเชียล” ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของเรื่องนี้ สามารถช่วยให้เรามองเห็นรูปแบบการเปลี่ยนแปลงของสิ่งต่างๆ รอบตัวที่เติบโตแบบก้าวกระโดดได้ดีขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการแพร่กระจายของข่าวสารบนโซเชียลมีเดีย หรือแม้แต่การเติบโตของเศรษฐกิจบางประเภท
สิ่งที่น่าจับตาต่อไปคือ “อนุกรมเรขาคณิตมีสูตรอะไรบ้าง?” และ “เทคนิคการจำสูตรและการแก้โจทย์ปัญหาเรื่องลำดับเรขาคณิตเพื่อเตรียมตัวสอบเข้ามหาวิทยาลัย” ซึ่งกำลังกลับมาเป็นที่สนใจอีกครั้ง ภายหลังจากการค้นพบนี้ เพราะมันไม่เพียงแค่เป็นทางลัดสู่คะแนนสอบ แต่ยังเป็นพื้นฐานสำคัญในการทำความเข้าใจโลกที่ขับเคลื่อนด้วยการเติบโตแบบไม่เป็นเชิงเส้น ความท้าทายต่อไปคือการเผยแพร่ความรู้เหล่านี้ให้เข้าถึงกลุ่มคนทั่วไปมากขึ้น เพื่อให้ทุกคนสามารถนำหลักคิดเหล่านี้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้
การนำเสนอผลงานวิจัยนี้ได้รับความสนใจอย่างมากจากนักศึกษาและอาจารย์จากมหาวิทยาลัยต่างๆ ทั่วประเทศ โดยเฉพาะในสาขาวิทยาศาสตร์ชีวภาพและคอมพิวเตอร์ ซึ่งประจักษ์ถึงศักยภาพของการบูรณาการศาสตร์ต่างแขนง คณะผู้วิจัยเตรียมจัดสัมมนาออนไลน์ในวันที่ 15 มิถุนายน 2569 เพื่อเผยแพร่รายละเอียดของการวิเคราะห์และเปิดโอกาสให้ผู้สนใจได้ซักถาม ซึ่งคาดการณ์ว่าจะมีการเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก สะท้อนให้เห็นถึงความกระหายในความรู้ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง
บทเรียนจากเหตุการณ์นี้คือคณิตศาสตร์ไม่ได้เป็นเพียงตัวเลขและสูตรที่อยู่บนกระดาษ แต่เป็นภาษาที่ช่วยให้เราเข้าใจและทำนายปรากฏการณ์ต่างๆ ได้อย่างลึกซึ้ง การค้นพบของ ดร. ธนากร และทีมงาน จึงไม่ได้เป็นเพียงความสำเร็จทางวิชาการ แต่ยังเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่หันมาสนใจ “ลำดับและอนุกรมเรขาคณิต” ในมุมมองที่แตกต่างออกไป นั่นคือในฐานะเครื่องมือทรงพลังในการไขปริศนาของธรรมชาติและสร้างอนาคตที่ดีกว่าเดิม